grinday

Itong mga Pag-iral (Preview)

2006-05-31T21:14:00.000+08:00

Pag-asa sa paglipad

ng inakay

payak pa ang disenyo
ng aking mga pakpak
malawak na dagat
ang langit na tanaw
tahimik na titig
ang talas na humihiwa
sa pagsipat ni inang lawin
at kung maaari,
kung maaari
ako’y manatili na lamang
isang munting siyap
sa alon-hangin
dahil kay taas,
kay taas pa ng dapat abutin
upang makilala ako
ng himpapawid.
Ngunit ang bagay na ito’y
Aking dapat tupdin,
Salat man sa maraming hinagap
At may panginginig pa
Itong aking maliliit na pakpak.
Dahil simula itong pangahas
Na pagaspas sa aking pananalig
Sa nagagawa ng hangin
At pagtingala sa kalangitang
Hindi ko pa mawari
Kung nakikinig sa aking
Mga panalangin.

Sa airport

Dala-dala ko sa mga maleta
Ang maraming dahilan ng paglisan.
Kaybibigat nila
Na tulad ng pagbitbit ko
Ng limang anak
Sa aking mga matres
At mga balikat.
Kaybibigat nila na tila
Mga sako ng semento
Na araw-araw ay buhat-buhat
Ng aking asawang
Hindi na naiiyak
Sa aking ikatlong paglipad.
Kaybibigat nila
Tulad ng mga hugasing pinggan
Maruruming damit na lalabhan
Mga bibig na susubuan
At mga among yuyukuan
Sa muli kong pangingibang-bayan
Upang iwan din ang bigat
Na dala-dala rin ng ating bayan.

Ng isang magpapatiwakal

Bakit ba kayo nalulula
Sa aking kinatatayuan?
Alam kong sa ibabaw nitong billboard
Mas mataas ako sa kung kaninuman.
Kaylaki ng ngiti nitong mestisang artista
Na tila tinatawanan ang aking tagumpay.
Ako, sa tuktok ng dingding, at ang hysteria
Sa sahig ng syudad.
Kayong mga nasa ibaba, nakatingala
Sa pinili kong kasikatan
Masdan niyo ang aking gagawing
Pagsuway sa grabedad.
Huwag kayong matakot
Huwag na kayong masindak
Ako ang magsasa-ibon, papailanlang,
Animo’y isang superman
At walang madudurog,
Walang magagalusan,
Walang masasaktan.
Ako lamang, ako lamang
At ang hangin.
Hindi niyo ito ikamamatay.
Hindi niyo ito kamatayan.

-------------------------------------------------------------------------------------

Paglalayag/Cruising

Maingat sa paglangoy
Sa tahimik na pagkabalisa
Ang mga mata.
Walang pinakamalapit
Na distansya
Kundi ang tuwid na titig.
Dalawa. Tatlo. Marami. Isa-
Isang ginagalugad nang palihim
Ang mga lupalop
Ng pangungulila—
Inaasahang may daramay
      At magbibigay.
Dahil may katawan itong lungkot
May dila itong tukso
      At may mahika ang mga ngiti
Sa kabila ng kawalan
      Ng mga salita.

-------------------------------------------------------------------------------------

Larawan ng Galit
(kay Richard Hwang)

Sa pagkagat mo sa ngitngit
Tila nagigibang bangin
Ang iyong mga bagang.

Halos malunok mo ang iyong dila
Buong-buo, at di ka makapagsalita.
Lahat ng bagay ay nanlilisik
At ibinibalik mo ang talasik
Sa pamamagitan ng:

a) pagsuntok sa hangin
b) pagsuntok mo sa pader
c) pagsuntok mo sa pinakamalapit
    na madadapuan ng iyong kamaong
    may mga bitak.
-------------------------------------------------------------------------------------

Pornograpiya

Erotika (foreplay)

Labi sa labi:
may kuhol na namamagitan
may kislot na dumadarang
hanggang sa magkabuhol-buhol
ang laway.

Oral

Hinihigop ang ipo-ipo
sa ulo ng kabute.

Pinasasabaw ang kabibe
hanggang humuni ang perlas.

Dumadaloy ang tamod
hanggang sa maging laway.

Naglalangis ang vulva
sa baile ng dila.

Anal

Sa likod ang entrada
ng naghuhumindig na dahilan

(kailangang dumulas ang lagusan)
Ang hapdi ay marahang alon

sa pagtanggap ng tulisan
(kailangang dumulas ang lagusan)

Ang luwalhati’y labas-masok
hanggang sa may labasan

(kailangang dumulas ang lagusan)
Sa likod ang entrada

na isa ring lagusan
(kailangan ng pampadulas)

Coital
Ginagabayan
ng tunggalian
ang hangad ng dalawang
magkabilang panig.
Isang digmaan
at madalas madulas
na duwelo ang nagaganap.
Maraming posibilidad
maraming paraan
iba’t ibang proseso
at posisyon
Ngunit iisa ang kadalasang
tinutumbok:
ang pagpasok
            at paglabas
ang pagtanggap
            at pagpapalaya
ang pag-ibayo
            ng pagbayo
ang pagtaas
            at pagbaba
ang pagloob
            at pagpapakaloob
ng dalawang magkabilang bahagi
ng mga nag-
   iibigang

                   katawan.

-------------------------------------------------------------------------------------

Say liket
I.
Ungkukurung ya ugaw
Kiwel-kiwel ya alumbayar.
Mangngarakngak ya elek
Makapagigin esaes.
Untitikyab ya baga-baga
Tan natutunaw ya sorbetes.
Galaw ya ugugaw:
Tatsing, luksu-baka, kitkit,
Erel-erelan, sampiruan
Ed liwawa’y bulan,
Amut-amutan, shatung tan
balnaa’y Bawet.

II.
Talaranan mu’y amam
Wala’y awit tun pansit
Tan kineler.

Unsabi’y bai’m ya akidasal
Tan amurbur ya rosal
Ya mampabalingit ya altar.

Batik kad nanam Rosie
Ta itdan to ka’y sinsilyon
Ya isaliw mu’y sarsaparilya.

Agka ni unuugip
Ta dengel mu ni’y laki
Wala’y istorya tu natan

Nipaakar kuno nen saman
Sakey ya labin amisi-mis su bulan
Nen sara’y utut tinubua’y payak.

III.
Ampait su palyan
Ipapakan dad siak.
Sa’y pising kuno
Pamparakel ya dala
Pampakasil ya laman
Pamparakey ya mata.
Aya sa lanang ya ibabagak
Nen amak ya masiba-siba’y pising
Ya sinagsaga’y inasin.
Natan, nu nanunutan ko
Iraman ya salita
Singa wala’y naeekal
Ed siak
Balet umpapawil,
Umpapawil tan
Umpapawil
Ya singa elek
Ya ugaw.

-------------------------------------------------------------------------------------

Say Ermen

Unsasabi, undadalan,
Mampapatanir, andi nu maminsan.
Unlilinggis, mitotongtong
Aga mansasalita, miti-miti,
Miyuelek tan mingunguyangoy.
Mambibilkag ya ikamen
Lalu nu anta to ya wala’y unalis.
Mambabalkot ed nunot
Ta nu unsasabi su sakey ya inaro,
Mampapanengneng ya anggapon dagem
Mantatalaran ed saray unsasabi
Mampapakabat ya anggapon ngaran.
Balet, anta tayo
Ya sayan agi’y liket
Ya wadya la
Ta ungkakatok ed pwerta
Ya anggapon tanol
Tay say narerengel tayo
Say ermen.

Soon to open

2006-05-31T21:12:00.000+08:00

I will be working as a website content writer, probably, I'll be in front of the computer most of the time, and soon, this blogsite will have more words than in between recycled entries. See you soon...

Surface Tension (a true-to-life fiction)

2006-05-06T00:09:00.000+08:00

The warm rays of the sun were making everyone happy that day. That is, everyone but me. I could not smile, as I had just received a text message asking me to meet him in that familiar spot near the nine muses of art.

When I was fifteen feet away from the place, I saw a languid face with two tired, bespectacled eyes reading an Oriental Mythology book. But when he saw me, he still greeted me with his usual sunshine smiles.

"Have you had lunch?" he asked.

"Not yet. Maybe later."

"I already did, but I can go with you if you want. I'm craving Kebab."

"Perhaps later. Now, what do you have to tell me? You said it is very important."

"I'm going to Spain, maybe in two weeks. I'll be working in an embassy. I'm not going to finish my course anymore."

"You told me that two days ago. I'm concerned with your not finishing your MA. You only have three units left; and your thesis is almost ready for defense."

"But I'm already tired. I have thought about this a hundred times and, now, I've made up my mind. I'm going to work abroad."

Three minutes of silence. I lighted a Marlboro menthol and puffed arrows of smoke in the air. My thoughts were streaming through my head. The facilities in our college are obsolete, not good enough to help students become more critical. The recent round of tuition increases does not guarantee improvements. More professors leave the university, while students drop out of school because of the high cost of education. You are insecure and frustrated about what seems to be stagnation. You are distressed by the problems of your family and friends. And you have discovered something new about me.

"I really would want to stay and finish my course, but I have to work. Maybe in the future, I'll return and study again."

"Is this because of the tuition increase in our college?"

"Well, yes. But I have bigger dilemmas."

"Am I one of those?"

"No. It's just that I have to pursue my plans or nothing will happen to me."

I opted for silence and dropped my cigarette; my lungs began to hurt.

"Have you already forgiven me?"

"What for?"

"For kissing you before?" I looked into his eyes, still questioning.

"No, that had nothing to do with my decision."

"Are you bothered that I'm gay?"

"I have no problem with that."

"Thanks."

"You need not say that. I really like you, as a friend. And as a brother perhaps."

"Friends?"

"Of course. Cheer up. We should be happy!"

He wrapped his arms around me.

"Hey, don't cry! I'm not used to it," he said.

Deep inside, I was drowning in a pool of tears. But he's right. I should be happy and gay.

He arranged his things, put his book inside his bag, and patted my shoulder.

"You must be very hungry. C'mon, you should take your lunch."

MAL(E)FORMATION

2006-05-06T00:07:00.000+08:00

The social Construction of Masculinity in the Philippines

Imagine a very horrible situation. EDSA is slightly inundated. Time and space have been frozen due to terrible traffic congestion. A panicky male commuter feels hundreds of pinpricks spreading from his pubic area down to his shaky legs. His bladder is full. He is trapped in a freezing and jampacked bus. He needs to pee or else he will die of humiliation.

Fortunately for him, nearby and all along EDSA are the infamous pink urinals. The construction of these facilities was the idea of Metro Manila Development Authority (MMDA) chairman Bayani Fernando. According to Fernando, these structures will soon set the standard of cleanliness and community hygiene, especially among males who, like dogs, are known to be unrestricted public pissers.

However, the acceptance of such schemes still depends on how the Pinoy male views and values social constructions of masculine identities. The departure from blue as the usual color of "manliness" in the creation of male public domains such as comfort zones might be offensive or disturbing for some "macho" guys. They might even prefer to perform their manly ritual on a blue wall instead of the pink urinals.

Male, Male-er, Male-est
Gender, therefore, plays a vital role in the assumption of the meaning of colors, such as the blue for boys, pink for girls gender script. Though pink denotes femininity, Fernando believes its glaring hue will help commuters, pedestrians, and motorists notice street signs or locate public facilities. Simultaneously, as a state agency, MMDA also asserts its power through its men in blue.* We see these men, wearing blue shirts with big MMDA prints, dismantling sidewalk stalls and arresting ambulant vendors. They represent the masculine power, which still holds true to the state agency's agenda as a public regulator.

Thus, masculinity has deeper implications aside from the associations it has given to colors. It is not the opposite counterpart of the feminist view of femininity or female identity because it is not a defense or assertion of the biological and social identities of males.

For Michael S. Kimmel and Michael S. Messner, editors of "Men's Lives," an anthology of critical essays regarding masculinity, man's identity was developed through a complex process of interaction with the culture in which he learned the gender scripts appropriate to the norms of his society.

This means that although the individual male has biological foundations, which identify him as a male (sex organs, bone structure, XY chromosomes), the social identity he desires to assume is based on the masculine ideals and values ascribed by his society. These include gender scripts or symbolic meaning of masculinity (like the assumption that blue is for boys), socialization (how gender concepts are thought and learned by males), and the conscious/unconscious reading of men of the lives of other men, as well as their own.

Male as Text
Masculine text has always been part of people's lives. Even before the rule of boybands and punk rockers, the feudal-patriarchal era has produced landlords and male peasants responsible for the development of hu-"man" consciousness - in which men are supposed to lead society as tillers of land, and eventually as builders of industries and civilization.

With the rise of feminist and gay consciousness, masculinity/ male domination was deconstructed. The struggle of these marginalized groups to historicize the experience of male oppression led to feminist and gay narratives that negate masculine ideals. By mapping identities that are said to be "un-male/un-masculine," women and homosexual males have found their own identities.

Male iconography, which is a product of mass media's global production of popular images, is another rich source of the meanings that are attributed to masculinity. One example is the rise and fall of male icons, from politicians to pop figures.

Pressured by society, public figures eventually adjust to embody the ideals of their community. Their identities as males and popular figures are eventually read by their audience as icons or representations of their milieu - as part of the aspirations of the people themselves.

Meanwhile, the single, white/Caucasian, middle-class, and corporate attributes of masculinity have become the basic principles in creating male pop figures. A glaring example is the Asian boyband F4, who by sheer star power has catapulted the Taiwanese teleseries Meteor Garden to phenomenal popularity. The status and aspirations of four Asian/Taiwanese contemporary males embody the global construction of masculinity. They are rich, influential, popular, physically attractive, liberal, and materialistic. They assert themselves in the modern-day Taiwanese community as they encounter other struggling identities such as the undermined female character, as well as other males who unsuccessfully aspire to become one of them. Similar depictions of masculinity are also manifested by local groups Maskulados, The Hunks, and the defunct Rexona Power Boys.

With these textualities, masculinity as a concept could help us explain complex and problematic human relationships. By studying the unexplored masculinity through the looking glass of maleness, liberating ideas and solutions may soon emerge.

Male Liberation
According to gender theorist and activist Michael Kaufman, examining male violence as one aspect of masculinity will significantly help in preventing the continued abuse and domination of male power.

For Kaufman, men throughout civilization have created violent motives towards themselves as men (in their effort to preserve masculinity), towards other men (to protect individual masculinity), and towards women (to protect masculinity, as a male concern).

These violent instances have created social structures that further perpetrate abuse against homosexual men, women, and even men who fail to attain masculine identities. By becoming aware of such phenomena, we can understand such male fallibilities and ultimately prevent them from becoming normal conditions.

However, many matters regarding masculinity, including the study of masculinity in a specific cultural and social context, remain undiscussed. In the Philippines, masculinity as an area of gender study has not even raised the consciousness of the greater academe.

Although there are many studies regarding gay and female narratives, there have been no significant studies on the Filipino male and the issues that surround him. This is a challenge, to students and advocates of gender liberation, since the mapping of ethnic and cultural experiences will become difficult when globalization intensifies its bluring of lines between identities.

Such close examination can emancipate us from our own experience of male/social violence; help us explore our conditions of gender inequity and probe the meanings we attribute to our popular symbols or colors.

It is time that we see these things in the pink of health.

Sources:
Men's Lives, Kimmel, Michael S., Messner, Michael A. (eds), Boston: Allyn and Bacon Press, 2001.

* Although for some, it seems that Fernando has colored the sidewalks and streets not only with oppressive regulations but with politics as well. Pink, as well as green, has been associated with Fernando during his near-decade rule in Marikina as city mayor. Sidewalk structures such as bike parks, urinals, railings, and even street signs were colored green and pink. These continue to be the dominant markers in Marikina with Fernando's wife, Marides Carlo Fernando's term as mayor.

Sa Ubasan

2006-05-06T00:03:00.000+08:00

Tinawag ng tinatawag na mesiya ang mga manggagawa sa ubasan. Panahon na para anihin ang matataba at mapipintog at mapupulang ubas. Hindi na raw dapat antayin ang tagubilin ng may-ari ng napakalawak na ubasan. Panahon na raw para mapunta sa nagtanim ang inaning mga ubas at hindi sa gahamang kamay at bibig ng mga nakatira sa puting bahay sa burol. At kuminang ang mga talas ng pantabas.

“Ngunit tinatawag na mesiya, hindi ba ito paglabag sa batas ng may-ari ng ubasan na siyang nagbigay sa amin ng lupa at trabaho rito sa kanyang napakalawak na lupain?” tanong ng isang matandang manggagawa.

“Tama po, tinatawag na mesiya, batay sa inyong turo, hindi dapat daanin sa marahas na paraan na mauuwi sa pagkitil sa buhay ng tao ang paghahanap sa kasagutan sa mga sigalot at suliranin,” sulsol ng binatang manggagawa.

“Tama ang inyong mga naiisip, subalit dadaanin kong muli sa talinghaga ang aking sagot sa inyong mga tanong. Nawa’y sa palaisipan na ito magbunga ng liwanag ang mga pagdidilim sa inyong muni. Hindi ba’t tulad nitong mga ubas na ating inaalagaan, na halos hindi natin ipinadadampi sa dila o ngipin ng anumang kulisap o hayop, na halos isinasabit na natin sa ating mga balikat upang lumaking malusog at mapintog at mapula, ay atin ring tatagpasin at aanihin at ihihiwalay sa kanilang mga tangkay sa panahon ng anihan. Kung hindi ito magaganap, mabubulok ang mga ubas, tulad ng pagkabulok sa sinapupunan ng inyong mga anak na walang makain, tulad ng ng inyong kinabukasan sa lupaing ito na pinapataba ng inyong mga kamay at bisig, at ng mga uod mula sa inyong bangkay at mga kanunu-nuon. Kaya, humayo kayo, mga manggagawa sa ubasang ito, huwag nang hayaang ang paglaki at paglawak at pagtaas ng puting bahay sa burol. Simula ang pag-ani natin sa mga ubas sa pagkakamit natin at ninyo ng kung ano ang nararapat. Tayo ay magsipaghayo sa kapayapaan at poot at pagmamahal. Magsimula kayo sa pag-ani.”

At nagsimula ang pag-ani ng ubas, sabay-sabay ang mga kamay sa pagpitas ng mapipintog at mapupulang mga ubas. Nagmantsa sa isip ng mga manggagawa ang sinabi ng mesiya. Matapos ang anihan, hindi na muling nakita ng mga manggagawa ang mesiya na sinasabing patuloy na nangangaral ng mga palaisipan sa mga liblib na lugar at kabundukan. Doon, higit siyang nakilala hindi bilang pantas na tagapagligtas kundi isang pangkaraniwang tupa sa gitna ng madawag at mapanganib na kagubatan.

Nu yr

2006-01-18T19:22:00.000+08:00

Hello, I decided to change my template. I hope that this will motivate me put more words into my blog. Nu yr! Nu optimism. I would wish myself to be more upbeat, creative, and of course...glamourous.

Huling araw ng oktubre

2005-10-31T14:50:00.000+08:00

Huling araw ng oktubre

Maanlinsangan dito sa kinalalagyan ko, sa aming probinsya, sa isang internet shop. Nagugutom na ako pero hindi pa ako kumakain ng tanghalian, naghihintay sa mga kaibigan, sa isang minamahal. Naghihintay sa isang minamahal, sa pagdating ng kanyang pagmamahal, sa hindi darating na pagmamahal. Maalinsangan dito sa aking kinalalagyan, tulad ng mga gabing parang kumot na nakakapit ang pagmamahal sa katawan, parang sawang nakalingkis sa balat ng sinisintang mangingibig. Maalinsangan dito, at ang araw ay isang nakatungangang diyos, minamatyagan ang pagguhit ng mga gulong ng traysikel sa maalikabok na daan, binabalaan ang mga nababagot sa mga nakaambang maliliit na kamatayan. Maanlisangan dito, diyan ba?

----

I texted this to my friends a while ago, I don't know how intelligent this idea that I have thought. Maybe hunger is just eating me: "How r u there? I'm fine here, I just had a loud n musical nyt at bonuan beach (meaning, videoeke galore). Ganun pa rin, embattled pa rin in love and war. I now understand some of the theories that abound interpersonal complexities, love is not a mystery, it is a mixture or solute of two opposing factors: desire and hatred. The two general emotions can combine into many different and limitless possible situations and each can be explained through the logic of late capitalism, heteronormativity, patriarchy, and the queer theory. Have a nice day!"

Pathetic, ano?!

----

signing off...

Tula(la) lang...

2005-09-11T19:49:00.000+08:00

Paumanhin, hindi ako makapanganak ng mga prosa, mapurol pa ako sa mahahabang pananalita. Idadaan ko muna sa talinghaga, sa tula ang pinakahuli kong statement sa buhay, sa mga makakaintindi, pagpasensiyahan ang aking mga kalituhan at kahibangan...

Pagmamatyag sa Kuwago
(para kay B, sa iyong pagtulog)

Ang pagtulog mo
ay paggising ng puso ko.
Nakahele sa hangin
ang pangamba ng paglisan
nitong katahimikang dala-dala
ng pahinga at iyong paghinga.
Bakit ang antok ay gising na gising
binabantayan ka,
nakayakap sa iyong dibdib,
nakahawak sa iyong palad.
Bakit ang antok ay di paghimbing
dahil nandito ka at mapayapang natutulog?
Bukas na bukas ang mga mata
nitong aking puso
isang di nahihimlay na ibong
humuhuni ng kaligayahan
at bulag na pagsinta
sa sanga ng puno
ng hatinggabi.

Sapagkat marahas mangusap ang mga dilang lasing

2005-06-15T17:28:00.000+08:00

Itinutumba ng mga bote ng beer
Ang ulirat at ginagawang kaydaldal

Ang damdaming gumegewang, ang pusong
Sumisinghap na parang isdang pumupusag

Ngayong wala na ito sa tubig.
Sinisinok at sumisinok tayo ng mga salitang

Kay talas ng mga bubog ng basag na bote.
Bagama’t lahat ay buo pa rin, hindi naman nagagalusan,

Hindi naman tayo nasusugatan kundi nabibingi lamang
Sa dami ng mga bumubulwak na salitang

Isinusuka ng magulong-isip, ng nalulunod
Na utak, at tila inililipad ang ating mga sikmura –

Hanggang sa ang lahat ay mauwi sa darang
At mawalan ng giya ang libog.

Lumilikot ang mga katawang nangungusap ng apoy
At nagdarasal para sa panunubig at pamamasa,

Dito nagtatagpo, dito ikinakasal ang init
Na bumubulwak at paglalawa ng kaibuturang

Sumasabog. Dito mo kakalimutang lalaki ka at
Lalaki rin ako dahil sabay tayong hihinga at hahanapin

Ng mga dila ang daan tungo sa minimithing pagkatupok.
Naliliyo ka na ng alak at ako’y nalilinlang ng samyo

Ng iyong pawis at dulas ng laway mong lumilingkis.
Sa pagkakataong ito, pare, ang lahat ay mauuwi

Sa marahas na pagtatali ng mga dila dahil
Ang mga puso nati’y nadiskaril ng tren

Ng lasing at mapangahas na pag-ibig
Ng pag-ibig na nilasing ng kapangahasan.

Katamaran

2005-05-12T18:41:00.000+08:00

Wala akong masulat kundi mga tuldok...

excerpt ng tulang "Oda sa Paggawa" na ni-revise ko't isinama sa tulang "Walang Pahinga" na lalabas sa isang literary folio

2005-04-29T17:35:00.000+08:00

A.
Alalahanin ang unang batong umukit sa mukha ng tao
Sa pader ng daigdig at ang unang pagdurugo ng apoy
Sa kamay ng dalawang pinag-umpog na bato.

Alalahanin ang unang gulong na gumurlis ng unang linya
Sa marahil maalabok na daan, mga unang heograpiya sa palad
Ng ating kalupaan na buburahin ng marami pang paglalakbay.

Alalahanin ang unang pakpak sa pagsalunga natin sa grabedad,
Ang pagkatuklas ng mga hubog na kayang lumutang sa karagatan,
Ang hiwaga ng liwanag sa pagpaparikit ng elektrisidad.

Sa pamamagitan ng mga makina, yumabong ang paglikha
At napagtagni-tagni ang mga payak na pag-iral
Hanggang sa malikha ang mga pabrika ng kahulugan.

Dahil may siyasat ang bawat paggayat sa paghalik ng metal sa metal,
May ginhawa sa bawat pag-ikot ng gulong at pagkaskas ng gaspang
sa sinusugatang rabaw. May tiyak, sinukat, at nangangagat na ritmo
sa bawat pagngatngat ng mga ngipin sa pagdurog sa mga bato.
May tibok sa bawat pagkupi, pagkatkat, pagtabas, paglupi, pagpukpok,
Pagsala, pagsalikop, pagtunaw, paggupit, pandadalirot, pandarahas
Ng mga makinang walang habas sa atas ng enerhiya’t elekstrisidad.

Kung walang mga makina, walang silbi ang mga bato,
uling, tingga, ginto, at dyamante sa mga bundok at minahan.
Kung walang mga makina walang wawa ang mga solido, likido, at gaas
At mga salaming salalalayan sa bawat laboratoryo.
Kung walang mga makina walang silbi ang mga teorya sa pisika,
Kimika, at mga agham na idinesenyo para sa mga makina.
Walang batas ang teknolohiya.
Walang kumplikadong padron ng sibilisasyon
At mga pabrika ng kahulugan –
sa bawat paglikha ng mga bagong makina
sa bawat paglikha ng mga makina sa mga bagong makina.

Pero ang tanong, sino ang tunay na maylikha?
Sino nga ba ang tunay na makapangyarihan.

B.
Papasukin, pagmasdan at palakpakan
Ang taong walang kupas sa pagtuklas at pag-alam.
Ang may gawa ng lahat ng makina sa sanlibutan.
Ang tao na isa ring makina.

Sa loob ng kanyang katawan ang ‘di mabilang na sistema
Na hindi kayang tapatan ng anumang makina.

Sa loob ng kanyang bungo, ang utak ng lahat-lahat,
Ang makinang tila walang kupas sa pagdalumat.

Sa loob ng kanyang dibdib, ang ritmong gumagabay
Sa pagsasalabat ng mga tunog, ingay, daloy, at hugong ng ating buhay.

Sa loob ng kanyang mga nadarama
Nalilikha ang mga batas at bantas ng
Pagtingin,
Pagdinig,
Pag-amoy,
Pagtikikim,
At pagsalat.

Alalahaning ang tao, tayo ang pinakamatalinong makina sa balat ng daidig.
Tayo ang umangking may-ari ng dagidig.

Ngunit bakit may higanteng parikala sa pagitan ng nilikha at maylikha!

Dahil sa kasalukuyan, may basbas na ang makina sa paggawa
At ang tao ay kailangang sumunod sa siyasat ng bawat paggayat
sa paghalik ng metal sa metal. Wala nang ginhawa sa bawat pag-ikot ng gulong
at pagkaskas ng gaspang sa sinusugatang balat. May tiyak, sinukat, at nangangagat na ritmo
sa bawat pagngatngat ng mga ngipin sa pagdurog ng mga buto at laman.
May pasakit ang bawat pagkupi, pagkatkat, pagtabas, paglupi, pagpukpok,
Pagsala, pagsalikop, pagtunaw, paggupit, pandadalirot, pandarahas
Ng mga makinang walang habas sa atas ng enerhiya’t elekstrisidad
At lahat ng nag-mamayari sa mga makina’t kapital
Nitong mga pabrika ng kahulugan.

Kung walang mga makina, walang silbi ang mga bato,
uling, tingga, ginto, at dyamante sa minahan.
Kung walang mga makina walang wawa ang mga solido, likido, at gaas,
At mga salaming salalalayan sa bawat laboratoryo.
Kung walang mga makina walang silbi ang mga teorya sa pisika,
Kimika, at mga agham na nilikha para sa mga makina.
Walang batas ang teknolohiya.
Walang kumplikadong padron ng sibilisasyon
Sa paglikha ng mga kabuluhan –
sa bawat paglikha ng mga bagong makina
sa bawat paglikha ng mga makina sa mga bagong makina.

At ang mga makina ay tanda ng ating pagiging tao.

At ang tanong, sino ang tunay na maylikha?
Sino nga ba ang tunay na makapangyarihan.

Personal

2005-04-28T17:36:00.000+08:00

Kung saka-sakali, ito ang unang kong post tungkol sa personal kong buhay. Yung nauna kong mga entry dito ay mga nasulat na artikulo sa ilang publikasyon noong ako'y nasa undergraduate pa. Wala pa rin sigurong masyadong nakakaalam ng blog kong ito, o kung meron man, yun ilang kaibigan madalas kong dinadalaw ang blog. Ewan ko pero siguro nga kailangang sumabay sa alon ng teknolohiya kung hindi mapang-iiwanan ka talaga. At ngayon, kaybilis ng elektronikong publikasyon na kahit sino ay pedeng mag-astang webmaster at lumikha ng mga tulad nito, mga animo'y maliliit na libro ng buhay na pedeng basahin ng iba, ng estranghero, ng mga hindi kakilala.

At ako, nag-aastang manunulat(?), nagtatangkang magsulat, ay narito't humihinga ng mga salita, ng mga personal na habi ng mga salita, ng panunugat, paniniwala at tagulaylay. Sa totoo lang, kahit kilala ako ng nakararami bilang maingay at minsan, sutil na nilalang, mahiyain akong tao. Hindi ko gustong ako'y pinag-uusapan, madalas hindi ko gustong makipag-usap. Pero ngayon, napipilitang akong baguhin iyon laluna't sa trabaho ko, kailangang maging maingay ang iyong utak, kung minsan pa nga, kinakailangang maging maingay ka.

Kung anupaman, sana'y sa mga makakabasa nito, makilala niyo sa aking panulat ang ilang opinyon, ang mumunti kong pagbahagi ng aking sarili, at higit sa lahat, ilan sa aking mga akda na hanggang sa ngayon, hindi ko pa rin matanto ang kanilang tunay na pinaggagalingan. Oo, nagsusulat ako, oo pinipilit kong kumatha, magmakata, maging isang mamahayag, pero hindi pa rin ako kumbinsido na ako ito, isang manunulat. Para bang laging ibang identidad ang Reagan na nagsusulat. Hindi sa niroromantisa ko ang pagsusulat, alam ko ang iba't ibang lebel ng pagsusulat (ang pagkita para sumulat, ang dakilain ang sarili para magsulat, ang advocacy ng pagsusulat o vice-versa, ang pagsusulat para lang sa eksistensyal na paniniwala sa sining, ang aktibistang pagsusulat, etc...) pero minsan hindi ko pa rin nakikita ang sarili ko na nagsusulat at tiyak sa mga sinasabi. Anlabo no, siguro nga ay bata pa ako at marami pang dapat patunayan. Siguro nga'y hindi pa ganap na manunulat. Marahil, kapag ako'y nagsusulat, dumadaan pa ako sa maraming proseso, sa maraming identidad, sa iba't ibang pulitika nito.

Hindi ibig sabihin nito hindi pa rin ako kumbinsido sa bisa ng pagsusulat. Ganito na lang, para sa akin kasi, ang pagging personal sa pagsusulat ay paghahanap ng pulitikal na persona habang ika nga ay gumagalugad sa mapanlinlang na terrain ng imahinasyon. Para sa aking, napakahirap noon laluna't hindi pa rin talaga ako at home sa aking personal na tahanan. Binabasa ko yung librong "Personal" ni Rene Villanueva at hanga ako sa kanyang kakayahang gumalugad at bumalik sa mapa ng alaala. Para sa aking, tuwing pinipilit kong maging personal sa aking pagsusulat, ako'y dinudugo, ako'y nasusugatan, ako'y namamatay...Pero buhay na buhay ako.

Salamat po.

Republic of Divisoria

2005-04-20T14:31:00.000+08:00

Dito, aakalain mong plastik ang mundo, kung hindi man, ito’y gawa sa barya-baryang tawaran hanggang sa libo-libong transaksyon sa pagitan ng tindera’t namamalengke. Lahat ng kayang bilhin ng pera, mapa-damit, laruan, kutsilyo, cellphone, panty o radyo; lahat ng kayang yardahin, sukatin, timbangin, bilangin at isilid sa mga plastik (bag o bayong) o ikahon/isako ay mahahanap dito. Dito, ang mga maypera ang naghahari’t nagrereyna at may kanya-kanyang bait ang bawat tindera.

Sa Divisoria makikilala ang lahat ng palengkera, ang sinumang marunong tumawad at mamakyaw, mga halang ang bituka, negosyanteng Intisk, Muslim, Kapampangan, Waray at iba pa. Ang sikat na palengkeng ito sa Maynila ang isa sa maitururing na pangunahin lugar sa pabebenta at kalakalan, maging sa paglulunsad ng konsyumerismo sa syudad. Kilala ang lugar na ito sa bulto-bultong o maramihang mapagkukunan ng mga hilaw na sangkap (para sa maliliit na negosyo tulad ng patahian, boutique, parlor, maging sa mga tiange o baratilyo). Isa itong higanteng merkado sa gitna ng hinihikang Maynila
Kapansin-pansing nabawasan ang kalat at lagkit ng kalsada, at bahagyang lumuwag na ang daloy ng trapiko papunta na rito -- laluna’t may malapit na Light Rail Transit 2 terminal sa Recto na maghahatid sundo sa sinumang darayo sa nasabing palengke.

Aakalain mong moderno na ang Divisoria sakaling mapagkamalan mong Tutuban Center ang kabuuan nito. Ang espasyong komersyal na ito'y dating istasyon ng tren na noong una'y pagmamay-ari ni Don Eduardo Sykes at noong panahon ng Kastila'y pinamamahalaan ng transnasyunal na kumpanyang Manila Railroad Company Ltd. ng London.

Sa loob ng Tutuban Center mararamdaman ang sinasabing pambansang libangan nating mga Pilipino, ang "malling." Tatlong magkakaugnay na imprastruktura ang bumubuo sa dating riles - ang Prime Block, ang Center Mall (ang dating istasyon ng tren), at ang Buildings I at II na bumububong sa kulumpon ng mga shop. At tulad sa ibang shopping mall, sa loob nito’y bumbaha ng sarikulay na ilusyon – kasama ang preskong pakiramdam ng air-con at pagkabutas ng bulsa, o kung wala ka talagang pera, ang gutom na nadarama ng sikmura’t mga mata.

Ang disenyo't estratehiya ng pagkakahati ng bawat palapag ng tatlong gusali ay nakabatay sa inaasahang pang-ekonomikong uri ng mamimili. Halimbawa, ang Prime Block ay masasabing karugtong na espasyo ng isang tunay na mall dahil dito nakalagay ang mga tindahan ng damit, alahas, cellphone, at iba pang "middle-class" na luho. Mas maluwag ang espasyo rito at may ilusyong shopper-friendly dahil hindi karamihan ang namimili. Mapapansin ding maging ang mga ibinebentang damit ay 'di singmahal ng mga nasa Megamall ngunit 'di naman presyong bangketa.

At siyempre, may kalulugaran ang mga mamimiling sinadya pa ang Divisoria para mamakyaw ng murang damit, bag, tela, alahas, pabango, at kung anu-ano pa. Ang lahat ng ito'y nasa Building I at II. Dito mo naramdaman ang pagsikip ng espasyo, pagdami ng tao, at ingay na para bang nasa tunay kang palengke. Ito na yata ang pinakalangit ng mga negosyante, ng mga naghahanap ng imitasyon, at ng mga holdaper at magnanakaw na naglipana sa lugar.

Pero hindi nga kabuuan ng Divisoria ang Tutuban Center. Paglabas ko sa nasabing gusali, mas nakilala mo ang tunay na anyo ng isang buhay na palengke. Dito, halos sumabog ang paligid sa dami ng nagsisiksikang kung anu-ano: mula feeding bottle (P20), tsupon (P15), imbudo (P25), hanggang panty (P120 isang dosena), bra (P50), at spaghetti-strap shirt (P35 lang o tatlo P100). Sa bandang dulo ng Recto na malapit sa Kalookan, naroon ang mga lumang gusali na ngayo'y tindahan na rin, at ang wet market na bagsakan ng prutas, gulay, at isda mula pa nga sa probinsya. Dito ko talagang naramdamang nasa Divisoria nga ako.

Mistula ring tagpuan ang Divisoria ng iba't ibang sasakyan, produkto, at tao (alalahaning dating istasyon ng tren ang lugar) mula probinsya o kalakhang Maynila. Hindi aksidenteng naging magulo ang lugar - bunga ito ng hindi maaayos na pagplaplano sa Kamaynilaan at mabagal na pagbabago ng ekonomikong base ng ating lipunan sa kabila ng mabilis na metamorposis sa labas ng bansa at pagdami ng produktong mabibili ng pera.

Kung gayon, umaayon ang Divisoria at ang nagbabago/nagbabanggaan nitong anyo - bago at lumang building, mabagal na trapik at mabilis na galaw ng tao, salat at marangyang lifestyle - sa kakayahan ng espasyo na lumikha ng ilusyong nasa yugto tayo ng pag-unlad sa kabila ng kabi-kabilang krisis. Ang palengke ay bunga at bahagi lamang ng mas malaking kalakaran na sumusunod sa komersyong dikta ng Kanluran, o mayayamang bansa. Ang pang-akit ng Divisoria ay hindi lang sa pagbaha ng mga mura at sobrang produkto at ang excitement ng pakikipagsapalaran sa isang buhay na palengke, kundi pati ang karanasan at kakayahan ng pamimili - kahit mura, fake, o bakya.

Blooming Phantasmagoria (An Elegy in Thirteen Counts)

2005-04-13T18:27:00.000+08:00

It never occurred to me that your presence could be disturbing. Until I discovered these things.
1. I know that smiles are designed to send amicable or seductive signals. But your smile is different because it communicates dirty, smoky passion - I hallucinate everytime I remember that magnetic curvature of your nose - rather than send inchoate messages to my confused senses.
2. Your eyes are never sad, your voice is a still cloud. You are a creature in my night/day dreams, the source of my absurd paranoia. You drugged me to become immobile, lazy as a couch potato, mesmerized and floating in a vapid, languorous stasis. Tricky is the word for such confusing signals. Careless contacts, unmeasured speech, delirious chortle, funny lines. Madness is the consequence of overreading random details.
3. That is why I'm writing this. I hate your presence and I love to be with you. I don't want to speak to you of small details because I want to talk to your mind - about your archetypes, dreams, and hatred for this dehumanizing existence. How would you change the world using the perspective of your art and poetry? I detest reality as I imagine us catching butterflies. I denounce normalcy as I embrace my neurosis.
4. While I am drowning in an impetuous piety, in a sea of burning pleasure, I am torn into ten pieces or more because of this mask I am wearing (contoured and delusive apoplexia and blue green brouhaha can develop into a violent coma).
5. My speech is dissolving salt and pepper in my tongue. My stomach begins to churn everytime you open your mouth.
6. Your curled laughter is a smoke that pollutes pink and weak lungs.
7. Your cherubic stare encages a demon and forces him to pray.
8. You're like a horny lion in an elegant cycle.
9. (Your hair is black) Your lips are lips.
10. Your skin, a skin (a silk is a silk).
11. Wicked eyes leave me unadulated.
12. Your presence is an absence of my presence.
13. And your absence is a presence of my absence.

Pinakahuling Kolum ko Sa Philippine Collegian Nung Term Ni Ellaine Rose Beronio

2005-04-04T18:54:00.000+08:00

Punkpoetry
(Oda para sa Philippine Collegian o mas kilala bilang Kule)

“Our whole lives were like that:
run into the leaves, a black
autumn descends,
run in your apron of leaves and a belt of gold metal
while the mist of stations house rusts on the stones.”

[…]

“Come see the blood in the streets,
come see
the blood in the streets,
come see the blood
in the streets!”

-- from The Woes and the Furies
of Pablo Neruda

Ganito, isang uri ng pagninilay-nilay na may kasamang pamamaalam habang pinupunan ang espasyong ito ng mga salitang dapat may iiwang mantsa – bahid sa mambabasa, sa mga kaibigan, kasama, at katrabaho dito sa loob ng opisina ng Philippine Collegian. Kailangan may pukaw na hatid itong pamimintana sa labas sabay pagbabalik sa nakalipas. Kailangang may bigat ang bawat salitang ibinabagsak ngunit kailangang mahanap ko rin ang aking sarili, dito sa aking isinusulat.

Nostalgia, ngunit hindi lamang romantisismo. Gusto kong balikan ang linyang ito sa kolum na isinulat ko sa pinaka-unang isyu ng terminong ito: “This time we will destroy the Love Machine.” Iyon ang linyang paalala diumano sa pagtaliwas ko/namin sa maka-sarling uri ng pag-ibig; ang romantikong konsepto ng magkabilang talas ng isang punyal: ang pagmamahal at pagkabigo, ang pagkakakulong ng sarili sa hawla ng sarili. Personal at tagning personal lamang.

At ito, kasama ang pagdating ng iba’t ibang ligalig, ang hulagway ng talaban at tunggalian, sa aking pag-iral sa madawag na panahon. Ako at ang Collegian, Ako at ang UP, Ako at ang Aktibismo, Ako at ang aking lipunan – ang aking mapanlinlang na henerasyon. Ako at ang mga nabubuong digmaan sa kasalukuyan at hinaharap. Sari-saring isyu ng pagtuligsa sa maling panukla ng estadao, ng naghaharing-uri, ng imperyalismo. Mula sa pinakamaliit na langgam ng pag-iral hanggang sa mga dambuhalang konsepto, kailangang pag-aralan, maingat na pag-isipan upang sa huli’y makagawa ng muwang. Ng makabuluhang muwang.

Nangarap akong makapagsulat hanggang sa sumulat upang makapaglathala ng sarili at saloobin. Pumaloob ako sa institusyong ito upang lumabas sa maliit kong mundo, himukin ang sarili, hanapin ang sariling laban.

Hanggang sa hindi na lang simpleng kuro-kuro ang aking binuo at binuno. Naramdaman ko ang marahas na hangin, sa bubong. Nalasahan ko ang kalawang sa tubig. Ang init ng halik at lutong ng halakhak, maging ang hapdi ng haplit ng mga salitang namumuna, namumula, namumutakti sa pangangatwiran. Dito ako natutong umibig at lumipad. Dito rin ako naputulan ng pakpak. Kinailangan kong tumindig at umahon sa kumunoy ng kahibangan at harapin ang mga problema sa loob at labas nitong maliit na opisina.

At minsan, dumating ang matang-unos, nanlilisik na hinusgahan at sinukat ang aking lakas. Ang muli kong pagkakadapa, ngayong ako’y hindi na paslit, ay katulad nang unang talupan ng semento ang aking mga tuhod. Ang tanging kaibahan, hindi lang iyak sa sakit ang aking ininda kundi maging ang pangangatal at panghihina ng utak ko’t kaluluwa. Natakot akong baka hanggang dito na lang ako, hindi ko yata kaya.

Sa puntong ito, naramdaman ko ang kahalagahan ng mga kapamilya, kaibigan, kasama, ang pagmamahal sa sarili, at ang pagmamahal higit pa sa sarili. Sa huli, iniligtas ako ng mga kontradiksyon, sa bawat tagisan at tunggalian nito ay naghatid ng bagong ako – ng mga bagong bagay at pagkakataon para sa akin. Mahalagang halawin ang katatagang nagmumula sa sarili, sa tulong at inspirasyon ng ibang tao. At panghahawakan ko ito, ang aktibismo ay pagmamahal sa sarili upang magpatuloy sa kabila ng lahat ng hamon at hirap, dahil may minamahal ka pang iba, higit pa sa sarili. Ang pagmamahal ko sa Kule, sa mga tao rito, sa lahat ng aking ginawa ay dahil sa pagnanais na kumawala sa hawla ng sarili.

Ngunit dahil internal ang mapagpasya, kailangang tumanaw ng lakas at mga bagong umaga habang pinakikiramdaman ang loob at nagbabalik sa tahanang gunita. Itong pamamaalam bilang pagninilay-nilay ay isang paghahanda: sa mga susuungin ko pang landas at pakikidigma. Sa huli, pinakamatinding kalaban pa rin ang sarili. Ang sariling sumasalunga at nangagatwiran sa pagsulong ng siklo: ang taglagas na pinapalitan ng taglamig, ang taglamig na kukumutan ng tag-sibol na susundan naman ng tag-init hanggang sa malagas muli ang mga dahon. O sa ating mas simpleng klima, sa salitan ng ulan at araw.

Subalit ngayon, habang isang mahabang tag-init ang nananalasa sa aking pag-alis sa unibersidad at sa Collegian, hinding-hindi ako mamamaalam. Laluna na ngayon, marahas ang mukha ng isang digmaan. Higit kailanman, kailangan itong titigan, hamunin natin ang ating mga sarili kung kinakailangan.

To grin or not to grin...

2005-02-25T16:10:00.000+08:00

(republishing what has been read, or I suppose, recycling my prose)

Haaaayy….Nalulungkot na naman ako.”

‘Yan ang madalas na busal ng aking bibig sa tuwing tatanungin ako kung kumusta na nga ba ako, o kung okey lang ako sa mga araw na nagdaan, o ano bang bagong meron sa akin. Alam ng marami na bungisngis ako kung tumawa, mabulahaw ang bibig, mababaw ang kaligayahan at, madalas, may konting sayad ang mga reaksyon ko sa mga tao, balita, at bagay-bagay.

Pero minsan, madalas (sic) akong lapitan ng pighati sa gitna ng mga halakhak sa aking paligid. Halos ikaiyak ko ang unang ambon ng Hunyo na para bang sinasalanta ang loob ko ng isang superbagyo. Na madalas humuhugot ako ng malalim na hinga dahil nalaglag ang isang tuyong dahon mula sa sanga. At nagiging makata ako sa dahilang hindi ko mapigilang lumukso ang aking mahiyain at tinutuksong puso. Umiibig ba ako o nagugutom? Libog ba o layaw? Nalulungkot ako dahil sa…wala.

Kaya´t parang nababaliw na rin ako ng walang dahilan. Iniisip ko nga nu´ng una na depressed lang ako, schitzo, o may mania. Madalas, kausap ko tungkol dito ang kaibigan kong si catcole, na madalas ding tuliro sa konting ihip ng hangin. Nagkukunwari kaming malala at pilit naghahanap ng mga sintomas na magpapatunay na kami nga´y nababaliw. Nito ko lamang napatunayan, matapos makiulayaw sa sikolohiya, na wala sa mga nabanggit kong abnormalidad ang kaso ko. Isa lamang ako sa maraming taong sobrang magbanat ng isip, at kakaibang magsenti dahil kahit masasayang bagay (tulad ng pag-ibig) ay aking ikinapipipi.

Kaya´t konting kalungkutan, akala mo´y kamatayan. Konting kaligayahan ay agad pinapatay ng pesimistikong pananaw. Bagama´t ‘di ako nakikitang umiiyak sa liwanag ng madla, halatang nakapangalumbaba´t nakatunganga ang aking diwa.

Pero mali itong uri ng lunggati na aking idinuduyan. Mas may karapatang malungkot ang mga may tunay na dahilan. Yung mga nag-iisip talaga ng paraan kung paano mabuhay, hindi simpleng nagsasalsal ng pagkagunaw sa guni-guni. Yung mga hindi makapag-aral, ni makawahak ng lapis at papel dahil wala naman itong kuwenta kumpara sa maso, araro, o makina. Isama na rin yung mga gurong halos malumpo na´t makuba sa pagtuturo sa mga kinukutong nene at boy sa Baryo Talospatang. Ngayon, me panahon pa bang magpakaintelektwal at emosyonal at “existentially depressed?”

Sabagay, wala namang masama kung malungkot dahil normal sa tao iyon (mas masama ‘ata kung mapapasma ang ating mga panga dahil sa minu-minutong kakatawa). Yun nga lang, may dalawang paraan ang maaaring tunguhin ng isang nalulunod sa abstraktong melancholia — ang ihiwalay ang sarili sa reyalidad at tuluyang mabaliw, o tuluyang mabaliw dahil hindi na makayanan ang lupit ng reyalidad. Siguro, mas pipiliin ko yung huli kesa magpakalunod sa dagat ng aking kahibangan.

Dahil kahit papaano, iniisip ko ang dahilan at kamatayan ng aking kalungkutan at hindi ang kamatayan ko bilang tao dahil sa mga tula ko tungkol sa lunggati ng nalagas na dahon at amoy ng hilaw na pag-ibig tuwing umaambon.